|
    
TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN
Kanun
Numarası : 4077
Kabul Tarihi :
23/2/1995
Yayımlandığı R. Gazete :
Tarih : 8/3/1995 Sayı :
22221
Yayımlandığı Düstur :
Tertip : 5 Cilt : 34
BİRİNCİ
KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanunun amacı, (...)
kamu yararına uygun olarak tüketicinin
sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını
koruyucu, aydınlatıcı, eğitici, zararlarını
tazmin edici,çevresel tehlikelerden
korunmasını sağlayıcı önlemleri almak ve
tüketicilerin kendilerini koruyucu
girişimlerini özendirmek ve bu konudaki
politikaların oluşturulmasında gönüllü
örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin
hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Kanun, 1 inci maddede
belirtilen amaçlarla mal ve hizmet
piyasalarında tüketicinin taraflardan birini
oluşturduğu her türlü tüketici işlemini
kapsar.
Tanımlar
Madde 3 – (Değişik: 6/3/2003-4822/3
md.) Bu Kanunun uygulamasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal: Alış-verişe konu olan taşınır
eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz
malları ve elektronik ortamda kullanılmak
üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve
benzeri gayri maddi malları,
d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat
karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki
her türlü faaliyeti,
e) Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari
veya mesleki olmayan amaçlarla edinen,
kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel
kişiyi,
f) Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil
olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya
tüzel kişileri,
g) Sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dahil
olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek
veya tüzel kişileri,
h) Tüketici işlemi: Mal veya hizmet
piyasalarında tüketici ile satıcı-sağlayıcı
arasında yapılan her türlü hukuki işlemi,
ı) İmalatçı-Üretici: Kamu tüzel kişileri de
dahil olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan
mal veya hizmetleri ya da bu mal veya
hizmetlerin hammaddelerini yahut ara
mallarını üretenler ile mal üzerine kendi
ayırt edici işaretini, ticari markasını veya
unvanını koyarak satışa sunanları,
j) İthalatçı: Kamu tüzel kişileri de dahil
olmak üzere tüketiciye sunulmuş olan mal
veya hizmetleri ya da bu mal veya
hizmetlerin hammaddelerini yahut ara
mallarını yurt dışından getirerek satışa
sunan gerçek veya tüzel kişiyi,
k) Kredi veren: Mevzuatları gereği
tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili
olan banka, özel finans kuruluşu ve
finansman şirketlerini,
l) Reklam veren: Ürettiği ya da pazarladığı
malın/hizmetin tanıtımını yaptırmak,
satışını artırmak veya imajını yaratıp
güçlendirmek amacıyla hazırlattığı, içinde
firmasının ya da mal/hizmet markasının yer
aldığı reklamları yayınlatan, dağıtan ya da
başka yollarla sergileyen gerçek ya da
tüzel kişiyi,
m) Reklamcı: Ticari reklam ve ilânları
reklam verenin duyduğu ihtiyaç doğrultusunda
hazırlayan ve reklam veren adına
yayınlanmasına aracılık eden ticari
iletişim uzmanı gerçek ya da tüzel kişiyi,
n) Mecra kuruluşu: Ticari reklam veya ilânı
hedef kitleye ulaştıran iletişim
kanallarının ya da her türlü aracın sahibi,
işleticisi veya kiralayıcısı olan gerçek
veya tüzel kişiyi,
o) Teknik düzenleme: Bir ürünün ve hizmetin,
ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere,
özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri,
bunlarla ilgili terminoloji, sembol,
ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve
uygunluk değerlendirilmesi işlemleri
hususlarından biri veya birkaçını belirten
ilgili Bakanlık tarafından Resmi Gazetede
yayımlanarak mecburi uygulamaya konulan
standartlar dahil olmak üzere uyulması
zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,
p) Tüketici örgütleri: Tüketicinin korunması
amacıyla kurulan dernek, vakıf veya bunların
üst kuruluşlarını,
r) (Ek: 21/2/2007-5582/21 md.) Konut
finansmanı kuruluşu: 2499 sayılı Sermaye
Piyasası Kanununun 38/A maddesinin ikinci
fıkrasında belirtilen kuruluşları,
İfade eder.
İKİNCİ
KISIM
Tüketicinin Korunması ve aydınlatılması
Ayıplı
Mal
Madde 4- (Değişik: 6/3/2003-4822/4
md.) Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve
kullanma kılavuzunda ya da reklam ve
ilânlarında yer alan veya satıcı tarafından
bildirilen veya standardında veya teknik
düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya
niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya
da tahsis veya kullanım amacı bakımından
değerini veya tüketicinin ondan beklediği
faydaları azaltan veya ortadan kaldıran
maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler
içeren mallar, ayıplı mal olarak kabul
edilir.
Tüketici, malın
teslimi tarihinden itibaren otuz gün
içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle
yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel
iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın
ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp
oranında bedel indirimi ya da ücretsiz
onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı,
tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine
getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik
haklarından biri ile birlikte ayıplı malın
neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol
açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda
zarara neden olan hallerde
imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına
da sahiptir.
(Değişik üçüncü
fıkra: 21/2/2007-5582/22 md.)
İmalatçı-üretici, satıcı, bayi, acente,
ithalatçı ve 10 uncu maddenin beşinci
fıkrasına veya 10/B maddesinin dokuzuncu
fıkrasına göre kredi veren, ayıplı maldan ve
tüketicinin bu maddede yer alan seçimlik
haklarından dolayı müteselsilen sorumludur.
10/B maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre
kredi veren konut finansmanı kuruluşunun
sorumluluğu teslim tarihinden itibaren 1 yıl
süre ve kullandırdığı kredi miktarı ile
sınırlıdır. Konut finansmanı kuruluşları
tarafından 10/B maddesinin dokuzuncu
fıkrasına göre verilen kredilerin devrolması
halinde dahi, kredi veren konut finansmanı
kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi
devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu
olmaz. Ayıplı malın neden olduğu zarardan
dolayı birden fazla kimse sorumlu olduğu
takdirde bunlar müteselsilen sorumludurlar.
Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi
bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Bu madde ile
ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı
daha uzun bir süre ile sorumluluk
üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk,
ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile
malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren
iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre
konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş
yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü
zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç
yıllık zamanaşımına tabidir. Bu talepler
zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü
günden başlayarak on yıl sonra ortadan
kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı,
tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile
ile gizlenmişse zamanaşımı süresinden
yararlanılamaz.
Ayıplı malın
neden olduğu zararlardan sorumluluğa ilişkin
hükümler dışında, ayıplı olduğu bilinerek
satın alınan mallar hakkında yukarıdaki
hükümler uygulanmaz.
Satışa
sunulacak ayıplı mal üzerine ya da
ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından
tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde
"özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket
konulması zorunludur. Yalnızca ayıplı mal
satılan veya bir kat ya da reyon gibi bir
bölümü sürekli olarak ayıplı mal satışına,
tüketicinin bilebileceği şekilde tahsis
edilmiş yerlerde bu etiketin konulma
zorunluluğu yoktur. Malın ayıplı olduğu
hususu, tüketiciye verilen fatura, fiş veya
satış belgesi üzerinde gösterilir.
Güvenli olmayan
mallar, piyasaya özürlüdür etiketiyle dahi
arz edilemez. Bu ürünlere, 4703 sayılı
Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın
Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun
hükümleri uygulanır.
Bu hükümler,
mal satışına ilişkin her türlü tüketici
işleminde de uygulanır.
Ayıplı
Hizmet
Madde 4/A- (Ek: 6/3/2003-4822/5
md.) Sağlayıcı tarafından bildirilen reklam
ve ilânlarında veya standardında veya teknik
kuralında tespit edilen nitelik veya
niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan ya
da yararlanma amacı bakımından değerini veya
tüketicinin ondan beklediği faydaları
azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki
veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler,
ayıplı hizmet olarak kabul edilir.
Tüketici, hizmetin ifa edildiği tarihten
itibaren otuz gün içerisinde bu ayıbı
sağlayıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici
bu durumda, sözleşmeden dönme, hizmetin
yeniden görülmesi veya ayıp oranında bedel
indirimi haklarına sahiptir. Tüketicinin
sözleşmeyi sona erdirmesi, durumun gereği
olarak haklı görülemiyorsa, bedelden indirim
ile yetinilir. Tüketici, bu seçimlik
haklarından biri ile birlikte 4 üncü maddede
belirtilen şartlar çerçevesinde tazminat da
isteyebilir. Sağlayıcı, tüketicinin seçtiği
bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.
Sağlayıcı, bayi, acente ve 10 uncu maddenin
beşinci fıkrasına göre kredi veren, ayıplı
hizmetten ve ayıplı hizmetin neden olduğu
her türlü zarardan ve tüketicinin bu maddede
yer alan seçimlik haklarından dolayı
müteselsilen sorumludur. Sunulan hizmetin
ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu
ortadan kaldırmaz.
Daha uzun bir süre için garanti verilmemiş
ise, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile
ayıplı hizmetten dolayı yapılacak talepler
hizmetin ifasından itibaren iki yıllık
zamanaşımına tabidir. Ayıplı hizmetin neden
olduğu her türlü zararlardan dolayı
yapılacak talepler ise üç yıllık
zamanaşımına tabidir. Ancak, sunulan
hizmetin ayıbı, tüketiciden sağlayıcının
ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse
zamanaşımı süresinden yararlanılamaz.
Ayıplı hizmetin neden olduğu zararlardan
sorumluluğa ilişkin hükümler dışında, ayıplı
olduğu bilinerek edinilen hizmetler hakkında
yukarıdaki hükümler uygulanmaz.
Bu hükümler, hizmet sağlamaya ilişkin her
türlü tüketici işleminde de uygulanır.
Satıştan Kaçınma
Madde 5- (Değişik: 6/3/2003-4822/6
md.) Üzerinde "numunedir" veya "satılık
değildir" ibaresi bulunmayan bir malın;
ticarî bir kuruluşun vitrininde, rafında
veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde
teşhir edilmesi halinde satıcı bu malların
satışından kaçınamaz.
Hizmet sağlamada da haklı bir sebep
olmaksızın kaçınılamaz.
Aksine bir teamül, ticarî örf veya adet
yoksa, satıcı bir mal veya hizmetin satışını
o mal veya hizmetin kendisi tarafından
belirlenen miktar, sayı veya ebat gibi
koşullara ya da başka bir mal veya hizmetin
satın alınmasına bağlı kılamaz.
Diğer mal satışı ve hizmet sağlama
sözleşmelerinde de bu hüküm
uygulanır.
Sözleşmedeki Haksız Şartlar
Madde 6- (Değişik: 6/3/2003-4822/7
md.) Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle
müzakere etmeden, tek taraflı olarak
sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden
doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet
kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici
aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme
koşulları haksız şarttır.
Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu
her türlü sözleşmede yer alan haksız şartlar
tüketici için bağlayıcı değildir.
Eğer bir sözleşme şartı önceden
hazırlanmışsa ve özellikle standart
sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici
içeriğine etki edememişse, o sözleşme
şartının tüketiciyle müzakere edilmediği
kabul edilir.
Sözleşmenin bütün olarak
değerlendirilmesinden, standart sözleşme
olduğu sonucuna varılırsa, bu sözleşmedeki
bir şartın belirli unsurlarının veya
münferit bir hükmünün müzakere edilmiş
olması, sözleşmenin kalan kısmına bu
maddenin uygulanmasını engellemez.
Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart
şartın münferiden tartışıldığını ileri
sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir.
6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A
maddelerinde yazılı olarak düzenlenmesi
öngörülen tüketici sözleşmeleri en az oniki
punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir ve
sözleşmede bulunması gereken şartlardan bir
veya birkaçının bulunmaması durumunda
eksiklik sözleşmenin geçerliliğini
etkilemez. Bu eksiklik satıcı veya sağlayıcı
tarafından derhal giderilir.
Bakanlık standart sözleşmelerde yer alan
haksız şartların tespit edilmesine ve
bunların sözleşme metninden çıkartılmasının
sağlanmasına ilişkin usul ve esasları
belirler.
Taksitle Satış
Madde 6/A- (Ek: 6/3/2003-4822/8
md.) Taksitle satış, satım bedelinin en az
iki taksitle ödendiği ve malın veya hizmetin
sözleşmenin düzenlendiği anda teslim veya
ifa edildiği satım türüdür.
Taksitle satış sözleşmesinin yazılı şekilde
yapılması zorunludur. Sözleşmede bulunması
gereken asgari koşullar aşağıda
gösterilmiştir:
a) Tüketicinin ve satıcı veya sağlayıcının
isim, unvan, açık adresleri ve varsa erişim
bilgileri,
b) Malın veya hizmetin Türk Lirası olarak
vergiler dahil peşin satış fiyatı,
c) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek
Türk Lirası olarak toplam satış fiyatı,
d) Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık
oran ve sözleşmede belirlenen faiz oranının
yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme
faizi oranı,
e) Peşinat tutarı,
f) Ödeme planı,
g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki
sonuçları.
Satıcı veya
sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer
almasını sağlamak ve taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin bir nüshasını
tüketiciye vermekle yükümlüdür. Sözleşmeden
ayrı olarak kıymetli evrak niteliğinde senet
düzenlenecekse, bu senet, her bir taksit
ödemesi için ayrı ayrı olacak şekilde ve
sadece nama yazılı olarak düzenlenir. Aksi
takdirde, kambiyo senedi geçersizdir.
Taksitle satışlarda; tüketici, borçlandığı
toplam miktarı önceden ödeme hakkına
sahiptir. Tüketici aynı zamanda, bir taksit
miktarından az olmamak şartıyla bir veya
birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir.
Her iki durumda da satıcı, ödenen miktara
göre gerekli faiz indirimini yapmakla
yükümlüdür.
Satıcı veya sağlayıcı, taksitlerden birinin
veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan
borcun tümünün ifasını talep etme hakkını
saklı tutmuşsa, bu hak; ancak satıcının veya
sağlayıcının bütün edimlerini ifa etmiş
olması durumunda ve tüketicinin birbirini
izleyen en az iki taksidi ödemede temerrüde
düşmesi ve ödenmeyen taksit toplamının satış
bedelinin en az onda biri olması halinde
kullanılabilir. Ancak satıcının veya
sağlayıcının bu hakkını kullanabilmesi için
en az bir hafta süre vererek muacceliyet
uyarısında bulunması gerekir.
Sözleşme şartları tüketici aleyhine hiçbir
şekilde değiştirilemez.
Devre
Tatil
Madde 6/B - (Ek: 6/3/2003-4822/9
md.) Devre tatil sözleşmeleri, en az üç yıl
süre için yapılan ve bu süre zarfında yıl
içinde, belirli veya belirlenebilecek ve bir
haftadan az olmayacak bir dönem için bir
veya daha fazla sayıdaki taşınmazın kullanım
hakkının devri ya da devri taahhüdünü içeren
ve bir nüshasının tüketiciye verilmesi
zorunlu, yazılı sözleşme ya da sözleşmeler
grubudur.
Devre tatil sözleşmelerine ilişkin usul ve
esasları Bakanlık belirler.
Paket Tur
Madde 6/C- (Ek: 6/3/2003-4822/10
md.) Paket tur sözleşmeleri; ulaştırma,
konaklama ve bunlara yardımcı sayılmayan
diğer turistik hizmetlerin en az ikisinin
birlikte, her şeyin dahil olduğu fiyatla
satılan veya satış taahhüdü yapılan ve
hizmeti yirmidört saatten uzun bir süreyi
kapsayan veya gecelik konaklamayı içeren ve
bir nüshasının tüketiciye verilmesi zorunlu,
önceden düzenlenmiş yazılı sözleşmelerdir.
Paket tur sözleşmelerine ilişkin usul ve
esasları Bakanlık belirler.
Kampanyalı Satışlar
Madde 7- (Değişik: 6/3/2003-4822/11
md.) Kampanyalı satış, gazete, radyo,
televizyon ilânı ve benzeri yollarla
tüketiciye duyurularak düzenlenen
kampanyalara iştirakçi kabul edilmesi ve
malın veya hizmetin daha sonra teslim veya
ifa edilmesi suretiyle yapılan satımdır.
Kampanyalı satışlar Bakanlığın izni ile
yapılır. Bakanlık hangi tür satışların izne
tabi olacağını, ön ödeme, taksit miktarı,
teslim süresi, üretici firma garantisi,
yatırılacak teminat ile kampanyalı
satışlarda uyulması gereken usul ve esasları
tespit eder.
(Değişik üçüncü fıkra: 21/2/2007-5582/23
md.) İlan ve taahhüt edilen mal veya
hizmetin teslimatının veya ifasının hiç ya
da gereği gibi yapılmaması durumunda,
satıcı, sağlayıcı, bayi, acente,
imalatçı-üretici, ithalatçı ve 10 uncu
maddenin beşinci fıkrasına göre kredi veren
müteselsilen sorumludur. İlan ve taahhüt
edilen konutun teslimatının hiç, gereği gibi
ya da zamanında yapılmaması durumunda, 10/B
maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre kredi
veren konut finansmanı kuruluşu, satıcı,
sağlayıcı, bayi, acente, imalatçı-üretici,
ithalatçı ile birlikte, kullandırdığı kredi
miktarı kadar müteselsilen sorumludur. Konut
finansmanı kuruluşları tarafından 10/B
maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre verilen
kredilerin devrolması halinde dahi, kredi
veren konut finansmanı kuruluşunun
sorumluluğu devam eder. Krediyi devralan
kuruluş bu madde kapsamında sorumlu olmaz.
Tüketici kampanyadan ayrılmaya karar
verdikten sonra kampanyayı düzenleyen, mal
veya hizmetin tüketiciye teslim tarihini
geçmemek şartıyla tüketicinin o ana kadar
ödediği tüm bedeli ödemekle yükümlüdür.
Kampanyayı düzenleyen, kampanyalı satışlarda
düzenlenecek yazılı sözleşmede, 6/A
maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen
bilgilere ek olarak "kampanya bitiş tarihi"
ve "mal veya hizmetin teslim veya yerine
getirilme tarih ve şekli"ne ilişkin
bilgileri de içeren sözleşmenin bir
nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.
Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, ön
ödeme tutarı, mal veya hizmetin satış
bedelinin yüzde kırkından fazla olamaz.
Kampanyalı satışlarda malın teslim ya da
hizmetin ifa süresi on iki ayı aşamaz. Konut
ve tatil amaçlı taşınmaz mallar için bu süre
otuz aydır.
Tüketicinin ödemeye ilişkin tüm edimlerini
yerine getirmesi durumunda, malın teslimi ya
da hizmetin ifası, ödemenin bitimini takiben
en geç bir ay içinde yapılmak zorundadır.
Kampanyalı taksitle satışlarda 6/A maddesi
hükümleri de uygulanır.
Kapıdan
Satışlar
Madde 8- (Değişik: 6/3/2003-4822/12
md.) Kapıdan satış; işyeri, fuar, panayır
gibi satış mekanları dışında yapılan
satımlardır.
Bakanlık, kapıdan satış yapacaklarda
aranılacak nitelikleri, bu Kanuna tabi olan
ve olmayan kapıdan satışları ve kapıdan
satışlara ilişkin uygulama usul ve
esaslarını belirler.
Bu tür satışlarda; tüketici, teslim aldığı
tarihten itibaren yedi gün içinde malı kabul
etmekte veya hiçbir gerekçe göstermeden ve
hiçbir yükümlülük altına girmeden
reddetmekte serbesttir. Hizmetlerin
satımında ise bu süre, sözleşmenin
imzalandığı tarihten itibaren başlar. Bu
süre dolmadan satıcı veya sağlayıcı, kapıdan
satış işlemine konu mal veya hizmet
karşılığında tüketiciden herhangi bir isim
altında ödeme yapmasını veya borç altına
sokan herhangi bir belge vermesini
isteyemez. Satıcı, cayma bildirimi kendisine
ulaştığı andan itibaren yirmi gün içerisinde
malı geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malın mutat kullanımı sebebiyle
meydana gelen değişiklik ve bozulmalarından
sorumlu değildir.
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda 6/A
maddesi, kampanyalı kapıdan satışlarda 7 nci
madde hükümleri ayrıca uygulanır.
Kapıdan
Satışlarda Satıcının ve Sağlayıcının
Yükümlülüğü
Madde 9- (Değişik: 6/3/2003-4822/13
md.) Kapıdan satış sözleşmelerinde,
sözleşmede bulunması gereken diğer unsurlara
ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve
niceliğine ilişkin açıklayıcı bilgiler,
cayma bildiriminin yapılacağı açık adres ve
en az on altı punto ve koyu siyah harflerle
yazılmış aşağıdaki ibare yer almak
zorundadır:
Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai
sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin teslim aldığı veya
sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren
yedi gün içerisinde malı veya hizmeti
reddederek sözleşmeden cayma hakkının var
olduğunu ve cayma bildiriminin
satıcı/sağlayıcıya ulaşması tarihinden
itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz.
Tüketici, sahip olduğu haklarının da yazılı
bulunduğu sözleşmeyi imzalar ve kendi el
yazısı ile tarihini yazar. Satıcı veya
sağlayıcı, bu bilgilerin sözleşmede yer
almasını sağlamak ve taraflar arasında
akdedilen sözleşmenin bir nüshasını
tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Bu madde hükümlerine göre düzenlenmiş bir
sözleşmenin ve malın tüketiciye teslim
edildiğini ispat satıcıya veya sağlayıcıya
aittir. Aksi takdirde, tüketici cayma
hakkını kullanmak için yedi günlük süre ile
bağlı değildir.
Mesafeli Sözleşmeler
Madde 9/A- (Ek: 6/3/2003-4822/14
md.) Mesafeli sözleşmeler; yazılı, görsel,
telefon ve elektronik ortamda veya diğer
iletişim araçları kullanılarak ve
tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin
yapılan ve malın veya hizmetin tüketiciye
anında veya sonradan teslimi veya ifası
kararlaştırılan sözleşmelerdir.
Mesafeli satış sözleşmesinin akdinden önce,
ayrıntıları Bakanlıkça çıkarılacak tebliğle
belirlenecek bilgilerin tüketiciye verilmesi
zorunludur. Tüketici, bu bilgileri
edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe
sözleşme akdedilemez. Elektronik ortamda
yapılan sözleşmelerde teyid işlemi, yine
elektronik ortamda yapılır.
Satıcı ve sağlayıcı, tüketicinin siparişi
kendisine ulaştığı andan itibaren otuz gün
içerisinde edimini yerine getirir. Bu süre,
tüketiciye daha önceden yazılı olarak
bildirilmek koşuluyla en fazla on gün
uzatılabilir.
Satıcı veya sağlayıcı elektronik ortamda
tüketiciye teslim edilen gayri maddî
malların veya sunulan hizmetlerin
teslimatının ayıpsız olarak yapıldığını
ispatla yükümlüdür.
Cayma hakkı süresince sözleşmeye konu olan
mal veya hizmet karşılığında tüketiciden
herhangi bir isim altında ödeme yapmasının
veya borç altına sokan herhangi bir belge
vermesinin istenemeyeceğine ilişkin hükümler
dışında kapıdan satışlara ilişkin hükümler
mesafeli sözleşmelere de uygulanır.
Satıcı veya sağlayıcı cayma bildiriminin
kendisine ulaştığı tarihten itibaren on gün
içinde almış olduğu bedeli, kıymetli evrakı
ve tüketiciyi bu hukukî işlemden dolayı borç
altına sokan her türlü belgeyi iade etmek ve
yirmi gün içerisinde de malı geri almakla
yükümlüdür.
Tüketici Kredisi
Madde 10- (Değişik:
6/3/2003-4822/15 md.) Tüketici kredisi,
tüketicilerin bir mal veya hizmet edinmek
amacıyla kredi verenden nakit olarak
aldıkları kredidir. Tüketici kredisi
sözleşmesinin yazılı olarak yapılması ve bu
sözleşmenin bir nüshasının tüketiciye
verilmesi zorunludur. Taraflar arasında
akdedilen sözleşmede öngörülen kredi
şartları, sözleşme süresi içerisinde
tüketici aleyhine değiştirilemez.
Sözleşmede;
a) Tüketici kredisi tutarı,
b) Faiz ve diğer unsurlarla
birlikte toplam borç tutarı,
c) Faizin hesaplandığı yıllık
oran,
d) Ödeme tarihleri, anapara,
faiz, fon ve diğer masrafların ayrı ayrı
belirtildiği ödeme planı,
e) İstenecek teminatlar,
f) Akdi faiz oranının yüzde otuz
fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi
oranı,
g) Borçlunun temerrüde
düşmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce
kapatılmasına ilişkin şartlar,
ı) Kredinin yabancı para birimi
cinsinden kullandırılması durumunda, geri
ödemeye ilişkin taksitlerin ve toplam kredi
tutarının hesaplanmasında, hangi tarihteki
kurun dikkate alınacağına ilişkin şartlar,
Yer alır.
Kredi veren, taksitlerden birinin veya
birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun
tümünün ifasını talep etme hakkını saklı
tutmuşsa, bu hak; ancak kredi verenin bütün
edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve
tüketicinin birbirini izleyen en az iki
taksidi ödemede temerrüde düşmesi halinde
kullanılabilir. Ancak kredi verenin bu
hakkını kullanabilmesi için en az bir hafta
süre vererek muacceliyet uyarısında
bulunması gerekir. Tüketici kredisinin
teminatı olarak şahsi teminat verildiği
hallerde, kredi veren, asıl borçluya
başvurmadan, kefilden borcun ifasını
isteyemez.
Tüketici, kredi verene borçlandığı toplam
miktarı önceden ödeyebileceği gibi aynı
zamanda vadesi gelmemiş bir ya da birden çok
taksit ödemesinde de bulunabilir. Her iki
durumda da kredi veren, ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon indirimini yapmakla
yükümlüdür. Bakanlık ödenen miktara göre
gerekli faiz ve komisyon indiriminin ne
oranda yapılacağının usul ve esaslarını
belirler.
Kredi verenin, tüketici kredisini, belirli
marka bir mal veya hizmet satın alınması ya
da belirli bir satıcı veya sağlayıcı ile
yapılacak satış sözleşmesi şartı ile vermesi
durumunda satılan malın veya hizmetin hiç ya
da zamanında teslim veya ifa edilmemesi
halinde kredi veren tüketiciye karşı satıcı
veya sağlayıcı ile birlikte müteselsilen
sorumlu olur.
Kredi verenin ödemeleri bir kıymetli evraka
bağlaması ya da krediyi kıymetli evrak kabul
etmek suretiyle teminat altına alması
yasaktır. Bu yasağa rağmen tüketiciden bir
kıymetli evrak alınacak olursa, tüketici bu
kıymetli evrakı kredi verenden geri istemek
hakkına sahiptir. Ayrıca, kredi veren
kıymetli evrakın ciro edilmesi sebebiyle
tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle
yükümlüdür.
Kredi
Kartları
Madde 10/A- (Ek: 6/3/2003-4822/16
md.) Kredi kartı ile mal veya hizmet alımı
sonucu nakdi krediye dönüşen veya kredi
kartı ile nakit çekim suretiyle kullanılan
krediler de 10 uncu madde hükümlerine
tabidir. Ancak, bu tür krediler hakkında 10
uncu maddenin ikinci fıkrasının (a), (b),
(h) ve (ı) bentleri ile dördüncü fıkra hükmü
uygulanmaz.
Kredi veren tarafından tüketiciye gönderilen
dönemsel hesap özetleri, 10 uncu maddenin
ikinci fıkrasının (d) bendinde öngörülen
ödeme planı hükmündedir. Dönemsel hesap
özetinde yer alan asgari ödeme tutarının
vadesinde ödenmemesi halinde; tüketici, 10
uncu maddenin (f) bendinde yer alan gecikme
faizi dışında herhangi bir isim altında
yükümlülük altına sokulamaz.
Kredi veren faiz artırımını otuz gün önceden
tüketiciye bildirmek zorundadır. Kredi veren
tarafından artırılan faiz oranı geriye dönük
olarak uygulanamaz. Tüketici bildirim
tarihinden itibaren en geç altmış gün
içinde tüm borcu ödeyip kredi kullanmaya son
verdiği takdirde faiz artışından etkilenmez.
Mal veya hizmetin kredi kartı ile satın
alındığı durumlarda, satıcı veya sağlayıcı,
tüketiciden komisyon veya benzeri bir isim
altında ilave ödemede bulunmasını isteyemez.
Konut Finansmanı Sözleşmeleri
Madde 10/B – (Ek: 21/2/2007-5582/24
md.) Konut finansmanı kuruluşları
tüketicilere sözleşme öncesinde kredi veya
finansal kiralama işlemleri ile ilgili genel
bilgiler vermek ve tüketiciye teklif
ettikleri kredi veya finansal kiralama
sözleşmesinin koşullarını içeren Sözleşme
Öncesi Bilgi Formu vermek zorundadır.
Tüketici teklifi kabul edip etmemekte
serbesttir.
Konut finansmanı kuruluşları tarafından
verilecek genel bilgilerin kapsamı ve
Sözleşme Öncesi Bilgi Formunun standartları
ilgili birliklerin görüşü alınmak suretiyle
Bakanlık tarafından belirlenir. Sözleşme
Öncesi Bilgi Formunun tüketiciye verilmesini
takip eden bir iş günü geçmeden imzalanan
sözleşme geçersizdir.
Konut finansmanı sözleşmelerinin yazılı
olarak yapılması ve bu sözleşmenin bir
nüshasının tüketiciye verilmesi zorunludur.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmede
öngörülen şartlar, sözleşme süresi
içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.
Borçlunun temerrüde düşmesi halinde konut
finansmanı kuruluşu borçluya temerrüt
tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde
iadeli taahhütlü posta yoluyla bildirimde
bulunmakla yükümlüdür.
Konut finansmanı kuruluşu, geri ödemelerin
yapılmaması halinde kalan borcun tümünün
ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa,
bu hak ancak tüketicinin birbirini izleyen
en az iki ödemede temerrüde düşmesi halinde
kullanılabilir. Konut finansmanı kuruluşunun
bu hakkını kullanabilmesi için en az bir ay
süre vererek muacceliyet uyarısında
bulunması gerekir.
Finansal kiralama işlemlerinde, tüketicinin
muacceliyet uyarısında verilen sürenin sona
ermesini takiben, konut finansmanı kuruluşu
kalan borcun tamamını ifa etme hakkını
kullanmak üzere finansal kiralama
sözleşmesini feshettiği takdirde, konutu
derhal satışa çıkarmakla yükümlüdür. Konut
finansmanı kuruluşu satış öncesinde konut
için 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun
22 nci maddesinin birinci fıkrasının (r)
bendi uyarınca yetki verilmiş kişi veya
kurumlara kıymet takdiri yaptırtır. Takdir
edilen kıymet, satıştan en az on iş günü
önce tüketiciye bildirilir. Konut finansmanı
kuruluşu takdir edilen kıymeti dikkate
alarak basiretli bir tacir gibi davranmak
suretiyle konutun satışını gerçekleştirir.
Tüketici, konut finansmanı kuruluşunun
zararının konutun satışından elde edilen
bedeli aşan kısmından sorumludur. Konutun
satışından elde edilen bedelin kalan borcu
aşması halinde aşan kısım tüketiciye ödenir.
Konut finansmanına yönelik finansal kiralama
işlemlerinde 3226 sayılı Finansal Kiralama
Kanununun 7, 25 ve 31 inci maddeleri
uygulanmaz.
Konutun satışının gerçekleştirilmesi ve elde
edilen bedelin kalan borcu aşan kısmının
tüketiciye ödenmesini takiben tüketici veya
zilyedliğin devredilmiş olması halinde
zilyedliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar
konutu tahliye etme yükümlülüğü altındadır.
Konutun tahliye edilmemesi halinde konut
sahibi 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanununun
26 ncı ve 27 nci maddeleri uyarınca tüketici
veya zilyedliğin devredilmiş olması halinde
zilyedliği elinde bulunduran üçüncü şahıslar
aleyhine icra yoluna başvurabilir.
Kullanılan finansmanın teminatı olarak şahsi
teminat verildiği hallerde, konut finansmanı
kuruluşu asıl borçluya ve diğer teminatlara
başvurmadan, kefilden borcun ifasını
isteyemez.
2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A
maddesinin birinci fıkrasında tanımlı konut
finansmanından kaynaklanan işlemlerde kredi
veren konut finansmanı kuruluşu, krediyi
belirli bir konutun satın alınması ya da
belirli bir satıcı ile yapılacak satış
sözleşmesi şartı ile vermesi durumunda,
konutun hiç ya da zamanında teslim
edilmemesi halinde kredi veren satıcı ile
birlikte, tüketiciye karşı, kullandırılan
kredi miktarı kadar müteselsilen sorumlu
olur. Konut finansmanı kuruluşları
tarafından verilen kredilerin ipotek
finansmanı kuruluşlarına, konut finansmanı
fonlarına veya ipotek teminatlı menkul
kıymet teminat havuzlarına devrolması
halinde dahi, kredi veren konut finansmanı
kuruluşunun sorumluluğu devam eder. Krediyi
devralan kuruluş bu madde kapsamında sorumlu
olmaz.
Konut finansmanı kuruluşunun ödemeleri bir
kıymetli evraka bağlaması ya da kıymetli
evrak kabul etmek suretiyle teminat altına
alması yasaktır. Bu yasağa rağmen
tüketiciden bir kıymetli evrak alınacak
olursa, tüketici bu kıymetli evrakı konut
finansmanı kuruluşundan geri isteme hakkına
sahiptir. Ayrıca, konut finansmanı kuruluşu
kıymetli evrakın başkasına devri sebebiyle
tüketicinin uğradığı zararı tazmin etmekle
yükümlüdür.
Kredilerde geri ödeme tutarlarının, finansal
kiralama işlemlerinde ise kira bedellerinin
anaparayı aşan kısmı bu madde kapsamında
faiz olarak kabul edilir.
Sözleşmede belirtilmek suretiyle konut
finansmanına yönelik kredilerde ve finansal
kiralama işlemlerinde faiz oranı sabit,
değişken veya aynı kredi için her iki yöntem
esas alınmak suretiyle belirlenebilir.
Oranın sabit olarak belirlenmesi halinde
sözleşmede başlangıçta belirlenen oran her
iki tarafın ortak rızası dışında
değiştirilemez. Oranın değişken olarak
belirlenmesi halinde ise, başlangıçta
sözleşmede belirlenen oran, dönemsel geri
ödeme tutarı yine başlangıçta sözleşmede
belirlenecek olan azami dönemsel geri ödeme
tutarını aşmamak koşuluyla ve yine
sözleşmede belirlenecek yurt içinde veya
yurt dışında genel kabul görmüş ve yaygın
olarak kullanılan bir endeks baz alınarak
değiştirilebilir. Oranların değişken olarak
belirlenmesi halinde bu yöntemin muhtemel
etkileri konusunda tüketicilerin
bilgilendirilmesi şarttır. Bu amaçlarla
kullanılabilecek referans faizler ve
endeksler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası,
tüketicilerin bilgilendirilme yöntemlerine
ilişkin usûl ve esaslar ise Bakanlık
tarafından belirlenir.
Tüketici, konut finansmanı kuruluşuna
borçlandığı toplam miktarı önceden
ödeyebileceği gibi aynı zamanda bir ya da
birden çok ödemeyi vadesinden önce
yapabilir. Her iki durumda da konut
finansmanı kuruluşu, vadesinden önce ödenen
taksitler için gerekli faiz indirimini
yapmakla yükümlüdür. Ödenen miktara göre
gerekli faiz indiriminin ve kredinin
tüketiciye yıllık maliyet oranının
hesaplanmasında Bakanlık tarafından
çıkartılan ilgili yönetmelik hükümleri
uygulanır.
Faiz oranının sabit olarak belirlenmesi
halinde, sözleşmede yer verilmek suretiyle,
bir ya da birden fazla ödemenin vadesinden
önce yapılması durumunda konut finansmanı
kuruluşu tarafından tüketiciden erken ödeme
ücreti talep edilebilir. Erken ödeme ücreti
gerekli faiz indirimi yapılarak hesaplanan
ve tüketici tarafından konut finansmanı
kuruluşuna erken ödenen tutarın yüzde
ikisini geçemez. Oranların değişken olarak
belirlenmesi halinde tüketiciden erken ödeme
ücreti talep edilemez.
Konut finansmanı sözleşmelerinde asgari
olarak aşağıdaki unsurlara yer verilmesi
zorunludur:
a) Konut kredisi sözleşmeleri için kredi
tutarı, finansal kiralama sözleşmeleri için
toplam kira bedeli,
b) Kredi sözleşmeleri için üzerine ipotek
tesis edilen konuta, finansal kiralama
sözleşmeleri için finansal kiralamaya konu
olan konuta ilişkin bilgiler,
c) Yıllık faiz oranı ve yıllık maliyet oranı
(değişken faizli sözleşmelerde yıllık faiz
oranı ve yıllık maliyet oranı başlangıç ve
azami faiz oranı için ayrı ayrı hesaplanır),
d) Toplam borç tutarının anapara, faiz ve
diğer giderler itibarıyla dağılımı (değişken
faizli sözleşmelerde başlangıç faiz oranı
veya kira bedeli ve azami faiz oranı veya
kira bedeli esas alınarak hesaplanacak
toplam borç tutarları),
e) Değişken faizli sözleşmelerde baz alınan
endeks ve faiz oranındaki veya kira
bedellerindeki değişmenin hesaplanma
yöntemi,
f) İlk yıl için dönemsel olarak, kalan
yıllar için yıllık olarak hazırlanan, ödenen
anapara, ödenen faiz, diğer giderler, kalan
anapara, ilgili dönemler için geri ödeme
veya kira bedellerinin yer aldığı ödeme
planı (Değişken faizli sözleşmelerde,
başlangıç ve azami faiz oranları
kullanılarak iki ayrı ödeme planı
oluşturulur.),
g) Geri ödeme veya kira ödeme sayısı, ödeme
tarihleri, belirlenen ödeme tarihinin resmi
tatile gelmesi durumunda ödemelerin ne zaman
yapılacağı, ilk ve son ödeme tarihleri,
h) İstenecek teminatlar,
i) Ödemelerde temerrüde düşülmesi halinde,
kredi sözleşmeleri için akdi faiz oranının
(değişken faizli sözleşmelerde cari faiz
oranının) yüzde otuz fazlasını geçmemek
üzere gecikme faizi oranı, finansal kiralama
sözleşmeleri için uygulanacak gecikme faiz
oranı,
j) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki
sonuçları,
k) Kredi geri ödemelerinin veya kira
ödemelerinin vadesinden önce yapılmasına
ilişkin şartlar ve sabit faizli
sözleşmelerde erken ödeme ücreti
öngörülmekte ise hesaplanmasına ilişkin
esaslar,
l) Kredinin veya kira bedellerinin yabancı
para birimi cinsinden belirlenmesi
durumunda, kira ve geri ödeme tutarları ile
toplam borç tutarının hesaplanmasında, hangi
tarihteki kurun dikkate alınacağına ilişkin
şartlar,
m) Sözleşmeye konu olan konutta kıymet
takdiri yapılmasını gerektirebilecek haller
ve kıymet takdirinin kimler tarafından
yapılabileceği,
n) Varsa sözleşmeye konu olan konuta ilişkin
sigorta bilgileri.
Tüketiciye gönderilecek dönemsel ödeme
dekontlarında ödemelerin onbeşinci fıkranın
(d) bendinde yer aldığı şekliyle dağılımına
ve kalan borç miktarına yer verilir.
Bu maddenin uygulanmasında, konut yapı
kooperatiflerinin gerçek kişi ortakları
tüketici kabul edilir.
Süreli Yayınlar
Madde 11- (Değişik:
6/3/2003-4822/17 md.) Süreli yayın
kuruluşlarınca düzenlenen ve her ne amaç ve
şekilde olursa olsun, bilet, kupon, iştirak
numarası, oyun, çekiliş ve benzeri yollarla
süreli yayın dışında ikinci bir ürün ve/veya
hizmetin verilmesinin taahhüt edildiği
durumlarda; kitap, dergi, ansiklopedi, afiş,
bayrak, poster, sözlü veya görüntülü
manyetik bant veya optik disk gibi süreli
yayıncılık amaçlarına aykırı olmayan
kültürel ürünler dışında hiçbir mal ya da
hizmetin taahhüdü ve dağıtımı
yapılamaz.
Bu amaçla kampanya düzenlenmesi
halinde, kampanya süresi altmış
günü geçemez.
Kampanya konusu mal veya hizmet bedelinin
bir bölümünün tüketici tarafından
karşılanması istenemez.
Süreli yayın kuruluşu, kampanyaya ait reklam
ve ilânlarında, kampanya konusu mal veya
hizmetin Türkiye genelinde teslim ve ifa
tarihlerine ilişkin programını ilân etmek
ve kampanya konusu mal veya hizmetin teslim
ve ifasını, kampanyanın bitiminden itibaren
otuz gün içinde yerine getirmek zorundadır.
Kampanya süresince, süreli yayının satış
fiyatı, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt
edilen mal veya hizmetin yol açtığı maliyet
artışı nedeniyle artırılamaz. Kampanya
konusu mal veya hizmet taahhüdü ve dağıtımı
bölünerek yapılamayacağı gibi, bu mal veya
hizmetin ayrılmaz ya da tamamlayıcı
parçaları da ayrı bir kampanya konusu haline
getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında,
ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen
her bir mal veya hizmete ilişkin işlemler
bağımsız bir kampanya olarak kabul edilir.
Süreli yayın kuruluşları tarafından
düzenlenmeyen, ancak süreli yayınla doğrudan
veya dolaylı irtibatlandırılan kampanyalar
da bu hükümlere tabidir.
Abonelik Sözleşmeleri
Madde 11/A- (Ek: 6/3/2003-4822/18
md.) Her türlü abonelik sözleşmelerine taraf
olan tüketiciler, isteklerini satıcıya
yazılı olarak bildirmek kaydıyla
aboneliklerine tek taraflı son verebilirler.
Satıcı tüketicinin aboneliğe son verme
isteğini, yazılı bildirimin kendisine
ulaştığı tarihten itibaren en geç yedi gün
içinde yerine getirmekle yükümlüdür.
Süreli yayın aboneliğine son verme isteği
ise; yazılı bildirimin satıcıya ulaştığı
tarihten itibaren günlük yayınlarda onbeş
gün, haftalık yayınlarda bir ay, aylık
yayınlarda üç ay sonra yürürlüğe girer. Daha
uzun süreli yayınlarda ise, bildirimden
sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüğe
konulur.
Fiyat
Etiketi
Madde 12- (Değişik:
6/3/2003-4822/19 md.)
Perakende satışa arz edilen malların veya
ambalajlarının yahut kaplarının üzerine
kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o
malla ilgili tüm vergiler dahil fiyat,
üretim yeri ve ayırıcı özelliklerini içeren
etiket konulması, etiket konulması mümkün
olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan
listelerin görülebilecek şekilde uygun
yerlere asılması zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren
listeler de birinci fıkraya göre
düzenlenerek asılır.
Etiket, fiyat ve tarife listelerinde
belirtilen fiyat ile kasa fiyatı arasında
fark olması durumunda tüketici lehine olan
fiyat üzerinden satış yapılır.
Fiyatı; Bakanlar Kurulu, kamu kurum ve
kuruluşları veya kamu kurumu niteliğinde
meslek kuruluşları tarafından belirlenen mal
veya hizmetlerin, belirlenen bu fiyatın
üzerinde bir fiyatla satışa sunulması
yasaktır.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin
şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını bir
yönetmelikle düzenler. Bakanlık ve
belediyeler, bu madde hükümlerinin
uygulanması ve izlenmesine ilişkin işleri
yürütmekle ayrı ayrı görevlidirler.
Garanti
Belgesi
Madde 13- (Değişik:
6/3/2003-4822/20 md.) İmalatçı veya
ithalatçılar ithal ettikleri veya
ürettikleri sanayi malları için Bakanlıkça
onaylı garanti belgesi düzenlemek
zorundadır. Mala ilişkin faturanın tarih ve
sayısını içeren garanti belgesinin tekemmül
ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu
satıcı, bayi veya acenteye aittir. Garanti
süresi malın teslim tarihinden itibaren
başlar ve asgari iki yıldır. Ancak, özelliği
nedeniyle bazı malların garanti şartları,
Bakanlıkça başka bir ölçü birimi ile
belirlenebilir.
Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki
malların, garanti süresi içerisinde
arızalanması halinde malı işçilik masrafı,
değiştirilen parça bedeli ya da başka
herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep
etmeksizin tamir ile yükümlüdür.
Tüketici onarım hakkını kullanmışsa, garanti
süresi içerisinde sık arızalanması nedeniyle
maldan yararlanamamanın süreklilik arz
etmesi veya tamiri için gereken azami
sürenin aşılması veya tamirinin mümkün
bulunmadığının anlaşılması hallerinde, 4
üncü maddede yer alan diğer seçimlik
haklarını kullanabilir. Satıcı bu talebi
reddedemez. Tüketicinin bu talebinin yerine
getirilmemesi durumunda satıcı, bayi,
acente, imalatçı-üretici ve ithalatçı
müteselsilen sorumludur.
Tüketicinin malı kullanım kılavuzunda yer
alan hususlara aykırı kullanmasından
kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra
hükümleri kapsamı dışındadır.
Bakanlık, hangi sanayi mallarının garanti
belgesi ile satılmak zorunda bulunduğunu ve
bu malların arızalarının tamiri için gereken
azami süreleri Türk Standartları
Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve
ilânla görevlidir.
Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu
Madde 14- (Değişik:
6/3/2003-4822/21 md.) Yurt içinde üretilen
veya ithal edilen sanayi mallarının tanıtım,
kullanım, bakım ve basit onarımına ilişkin
Türkçe kılavuzla ve gerektiğinde
uluslararası sembol ve işaretleri kapsayan
etiketle satılması zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin
tanıtma ve kullanım kılavuzu ve etiket ile
satılmak zorunda bulunduğunu ve bunlarda
bulunması gereken asgari unsurları Türk
Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak
tespit ve ilânla görevlidir.
Satış
Sonrası Hizmetler
Madde 15- (Değişik:
6/3/2003-4822/22 md.) İmalatçı veya
ithalatçılar, sattıkları, ürettikleri veya
ithal ettikleri sanayi malları için o malın
Bakanlıkça tespit ve ilân edilen kullanım
ömrü süresince, yeterli teknik personel ve
yedek parça stoku bulundurmak suretiyle
bakım ve onarım hizmetlerini sunmak
zorundadırlar.
İmalatçı veya ithalatçıların bulundurmaları
gereken yedek parça stok miktarı Bakanlıkça
belirlenir.
İthalatçının herhangi bir şekilde ticari
faaliyetinin sona ermesi halinde, kullanım
ömrü süresince bakım ve onarım hizmetlerini,
o malın yeni ithalatçısı sunmak zorundadır.
Bakanlık, hangi mallar için servis
istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile
servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine
dair usul ve esasları Türk Standartları
Enstitüsünün görüşünü alarak tespit ve
ilânla görevlidir.
Garanti belgesiyle satılmak zorunda olan
bir sanayi malının garanti süresi sonrasında
arızalanması durumunda, o malın Bakanlıkça
belirlenen azami tamir süresi içerisinde
onarımı zorunludur.
Ticari
Reklamlar ve İlanlar
Madde 16- (Değişik:
6/3/2003-4822/23 md.) Ticari reklam ve
ilânların kanunlara, Reklam Kurulunca
belirlenen ilkelere, genel ahlaka, kamu
düzenine, kişilik haklarına uygun, dürüst ve
doğru olmaları esastır.
Tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya onun
tecrübe ve bilgi noksanlıklarını istismar
edici, tüketicinin can ve mal güvenliğini
tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve
suç işlemeyi özendirici, kamu sağlığını
bozucu, hastaları, yaşlıları, çocukları ve
özürlüleri istismar edici reklam ve ilânlar
ve örtülü reklam yapılamaz.
Aynı ihtiyaçları karşılayan ya da aynı amaca
yönelik rakip mal ve hizmetlerin
karşılaştırmalı reklamları yapılabilir.
Reklam veren, ticari reklam veya ilânda yer
alan somut iddiaları ispatla yükümlüdür.
Reklam verenler, reklamcılar ve mecra
kuruluşları bu madde hükümlerine uymakla
yükümlüdürler.
Reklam
Kurulu
Madde 17- (Değişik:
6/3/2003-4822/24 md.) Ticari reklam ve
ilânlarda uyulması gereken ilkeleri
belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari
reklam ve ilânları incelemek ve inceleme
sonucuna göre, 16 ncı madde hükümlerine
aykırı reklam ve ilânları üç aya kadar
tedbiren durdurma ve/veya durdurma ve/veya
aynı yöntemle düzeltme ve/veya para cezası
verme hususlarında görevli bir Reklam Kurulu
oluşturulur. Reklam Kurulu kararları
Bakanlıkça uygulanır.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilânlarda
uyulması gereken ilkeleri belirlemede; ülke
koşullarının yanı sıra, reklamcılık alanında
evrensel kabul görmüş tanım ve kuralları da
dikkate alır.
Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili
Genel Müdür tarafından yürütülen Reklam
Kurulu;
a) Bakanlıkça ilgili Genel Müdür
Yardımcıları arasından görevlendirilecek bir
üye,
b) Adalet Bakanlığınca, bu Bakanlıkta idari
görevlerde çalışan hakimler arasından
görevlendirilecek bir
üye,
c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunca
görevlendirilecek reklam konusunda uzman bir
üye,
d) Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık
alanında uzman üniversite öğretim elemanları
arasından seçeceği bir
üye,
e) Türk Tabibleri Birliği Merkez Konseyinin
görevlendireceği doktor bir üye,
f) Türkiye Barolar Birliğinin
görevlendireceği avukat bir
üye,
g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin
değişik sektörlerden görevlendireceği dört
üye,
h) Türkiye’deki tüm gazeteciler
derneklerinin kendi aralarından seçeceği bir
üye,
i) Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst
kuruluşlarının seçeceği bir üye,
j) Tüketici Konseyinin Konseye katılan
tüketici örgütü temsilcileri arasından
seçeceği veya üst örgütlerinin
görevlendireceği bir
üye,
k) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin
görevlendireceği bir üye,
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar
Konfederasyonunun görevlendireceği bir üye,
m) Türk Standartları Enstitüsünden bir
üye,
n) Diyanet İşleri Başkanlığından bir
üye,
o) Türk Mühendis ve Mimar Odaları
Birliğinden bir
üye,
p) İşçi sendikaları konfederasyonlarından
bir üye,
r) Memur sendikaları konfederasyonlarından
bir üye,
s) Türkiye Serbest Muhasebeci Mali
Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler
Odaları Birliğinin görevlendireceği bir üye,
t) Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehir
Belediyelerinin kendi aralarından seçeceği
bir üye,
u) Türk Eczacılar Birliğinden bir üye,
v) Türk Diş Hekimleri Birliğinden bir üye,
y) (Ek: 27/5/2004-5179/34 md.) Tarım ve
Köyişleri Bakanlığından ve Sağlık
Bakanlığından ikişer üye,
Olmak üzere yirmibeş üyeden
oluşur.
Kurul
üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Süresi
bitenler yeniden görevlendirilebilir veya
seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple
boşaldığı takdirde boşalan yerlere üçüncü
fıkra esasları dahilinde bir ay içerisinde
görevlendirme veya seçim yapılır.
Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç
duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı üzerine
toplanır.
Kurul, Başkan dahil en az ondört üyenin
hazır bulunması ile toplanır ve toplantıya
katılanların çoğunluğu ile karar
verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve
geçici olarak görev yapmak üzere özel
ihtisas komisyonları kurabilir. Kurulun bu
komisyonlarda görev yapmasını uygun göreceği
kamu personeli, ilgili kamu kuruluşlarınca
görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu
üyelerinden kamu görevlisi olanlara
verilecek huzur hakkı ile kamu görevlisi
olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur
ücreti Maliye Bakanlığının uygun görüşü
alınarak Bakanlıkça
belirlenir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık
tarafından yerine getirilir.
Reklam Kurulu kararları, tüketicilerin
bilgilendirilmesi, aydınlatılması ve
ekonomik çıkarlarının korunması amacıyla
Reklam Kurulu Başkanlığınca açıklanır.
Reklam Kurulunun görevleri, kuruluş, çalışma
usul ve esasları ile sekretarya
hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği
Bakanlık tarafından çıkarılacak bir
yönetmelikle belirlenir.
Zararlı
ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler
Madde 18- (Değişik:
6/3/2003-4822/25 md.) Tüketicinin
kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kişi
beden ve ruh sağlığı ile çevreye zararlı
veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu
malların emniyetle kullanılabilmesi için
üzerine veya ekli kullanım kılavuzlarına, bu
durumla ilgili açıklayıcı bilgi ve uyarılar,
açıkça görülecek ve okunacak şekilde konulur
veya yazılır.
Bakanlık, hangi mal veya hizmetlerin
açıklayıcı bilgi ve uyarıları taşıması
gerektiğini ve bu bilgi ve uyarıların
şeklini ve yerini ilgili bakanlık ve diğer
kuruluşlarla birlikte tespit ve ilânla
görevlidir.
Mal ve
Hizmet Denetimi
Madde 19- (Değişik:
6/3/2003-4822/26 md.) Tüketiciye sunulan mal
ve hizmetler; ilgili bakanlıklar tarafından
Resmi Gazetede yayımlanarak mecburi
uygulamaya konulan standartlar dahil olmak
üzere uyulması zorunlu olan teknik
düzenlemeye uygun olmalıdır.
İlgili bakanlıklar, bu esaslara
göre denetim yapmak veya yaptırmakla
görevlidir. Mal ve hizmet denetimine
ilişkin usul ve esaslar her bir ilgili
bakanlıkça ayrı ayrı tespit ve ilân edilir.
Tüketicinin Eğitilmesi
Madde 20- (Değişik birinci:
6/3/2003-4822/27 md.) Tüketicinin eğitilmesi
konusunda örgün ve yaygın eğitim
kurumlarının ders programlarına, Millî
Eğitim Bakanlığınca gerekli ilaveler
yapılır.
Tüketicinin eğitilmesi ve bilinçlendirilmesi
için radyo ve televizyonlarda programlar
düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar,
Tüketici Konseyinin önerisi ile Bakanlıkça
tespit ve ilân olunur.
|
ÜÇÜNCÜ KISIM
Tüketici
Kuruluşları
Tüketici
Konseyi
Madde 21–
(Değişik:
6/3/2003-4822/28
md.)
Tüketicinin
sorunlarının,
ihtiyaçlarının
ve
çıkarlarının
korunmasına
ilişkin
gerekli
tedbirleri
araştırmak,
sorunların
evrensel
tüketici
hakları
doğrultusunda
çözülmesi
için
alınacak
tedbirlerle,
bu Kanunun
uygulanmasına
yönelik
tedbirlere
dair
görüşleri,
ilgili
mercilerce
öncelikle
ele alınmak
üzere
iletmek
amacıyla,
Bakanlığın
koordinatörlüğünde
bir
"Tüketici
Konseyi"
kurulur.
(Değişik:
6/3/2003-4822/28
md.)
Tüketici
Konseyi,
Bakanın veya
görevlendireceği
bir Bakanlık
görevlisinin
başkanlığında,
Adalet,
İçişleri,
Maliye,
Milli
Eğitim,
Sağlık,
Ulaştırma,
Tarım ve
Köyişleri,
Sanayi ve
Ticaret,
Turizm ve
Çevre
bakanlıkları
ile Devlet
Planlama
Teşkilatı
Müsteşarlığı,
Hazine
Müsteşarlığı,
Dış Ticaret
Müsteşarlığı,
Türk Patent
Enstitüsü
Başkanlığı,
Devlet
İstatistik
Enstitüsü
Başkanlığı,
Türk
Standartları
Enstitüsü
Başkanlığı,
Rekabet
Kurumu,
Radyo ve
Televizyon
Üst Kurulu,
Enerji
Piyasası
Düzenleme
Kurumu,
Telekomünikasyon
Kurumu, Türk
Akreditasyon
Kurumu,
Milli
Prodüktivite
Merkezi,
Diyanet
İşleri
Başkanlığı,
büyük şehir
belediyeleri,
il
belediyelerini
temsilen
Türk
Belediyeler
Birliği,
işçi
sendikaları
konfederasyonları,
memur
sendikaları
konfederasyonları,Türkiye
İşveren
Sendikaları
Konfederasyonu,
Türkiye
Milli
Kooperatifler
Birliği,
Yükseköğretim
Kurulu,
Türkiye
Barolar
Birliği,
Türkiye
Serbest
Muhasebeci
Mali
Müşavirler
ve Yeminli
Mali
Müşavirler
Odaları
Birliği,
Türk
Mühendis ve
Mimar
Odaları
Birliği,
Türk
Eczacılar
Birliği,
Türk
Tabipleri
Birliği,
Türk
Dişhekimleri
Birliği,
Türk
Veteriner
Hekimleri
Birliği,
Türkiye
Esnaf ve
Sanatkarları
Konfederasyonu,
Türkiye
Odalar ve
Borsalar
Birliği,
Türkiye
Bankalar
Birliği,
Türkiye
Seyahat
Acenteleri
Birliği,
Türkiye
Otelciler
Birliği,
Türkiye
Ziraat
Odaları
Birliği,
Tüketim
Kooperatifleri
Merkez
Birliği,
Ahilik
Araştırma ve
Kültür Vakfı
ve tüketici
örgütleri
temsilcilerinden
oluşur.
Tüketici
Konseyini
oluşturan
kurum ve
kuruluşların
temsilcilerinin
sayı ve
nitelikleri
ile Tüketici
Konseyine
katılabilmek
için
tüketici
örgütlerinin
sahip
olmaları
gereken
asgari üye
sayısı ve bu
örgütlerin
Tüketici
Konseyine
gönderecekleri
temsilci
sayısı
Bakanlıkça
belirlenir.
Ancak, kamu
kurum ve
kuruluşlarından
gelen
temsilcilerin
sayısı,
hiçbir
şekilde
Tüketici
Konseyinin
toplam üye
sayısının
%50'sinden
fazla
olamaz.Tüketici
Konseyi
yılda en az
bir kez
toplanır.
Tüketici
Konseyinin
çalışma usul
ve esasları
ile diğer
hususlar
Bakanlıkça
çıkarılacak
bir
yönetmelikle
düzenlenir.
Tüketici
Sorunları
Hakem Heyeti
Madde 22-
(Değişik:
6/3/2003-4822/29
md.)
Bakanlık, il
ve ilçe
merkezlerinde,
bu Kanunun
uygulamasından
doğan
uyuşmazlıklara
çözüm bulmak
amacıyla en
az bir
tüketici
sorunları
hakem heyeti
oluşturmakla
görevlidir.
Başkanlığı
Sanayi ve
Ticaret İl
Müdürü veya
görevlendireceği
bir memur
tarafından
yürütülen
tüketici
sorunları
hakem
heyeti;
belediye
başkanının
konunun
uzmanı
belediye
personeli
arasından
görevlendireceği
bir üye,
baronun
mensupları
arasından
görevlendireceği
bir üye,
ticaret ve
sanayi
odası ile
esnaf ve
sanatkar
odalarının
görevlendireceği
bir üye ve
tüketici
örgütlerinin
seçecekleri
bir üye
olmak üzere
başkan dahil
beş üyeden
oluşur.
Ticaret ve
sanayi odası
ya da ayrı
ayrı
kurulduğu
yerlerde
ticaret
odası ile
esnaf ve
sanatkar
odalarının
görevlendireceği
üye,
uyuşmazlığın
satıcı
tarafını
oluşturan
kişinin
tacir veya
esnaf ve
sanatkar
olup
olmamasına
göre ilgili
odaca
görevlendirilir.
Bakanlık
taşra
teşkilatının
bulunmadığı
il ve
ilçelerde
tüketici
sorunları
hakem
heyetinin
başkanlığı
en büyük
mülki amir
ya da
görevlendireceği
bir memur
tarafından
yürütülür.
Tüketici
örgütü
olmayan
yerlerde
tüketiciler,
tüketim
kooperatifleri
tarafından
temsil
edilir.
Tüketici
sorunları
hakem
heyetinin
oluşumunun
sağlanamadığı
yerlerde
noksan
üyelikler,
belediye
meclislerince
re’sen
doldurulur.
Tüketici
sorunları
hakem
heyetlerinde
heyetin
çalışmalarına
ve
kararlarına
esas olacak
dosyaları
hazırlamak
ve
uyuşmazlığa
ilişkin
raporu
sunmak üzere
en az bir
raportör
görevlendirilir.
Değeri
beşyüz
milyon
liranın
altında
bulunan
uyuşmazlıklarda
tüketici
sorunları
hakem
heyetlerine
başvuru
zorunludur.
Bu
uyuşmazlıklarda
heyetin
vereceği
kararlar
tarafları
bağlar. Bu
kararlar
İcra ve
İflas
Kanununun
ilamların
yerine
getirilmesi
hakkındaki
hükümlerine
göre yerine
getirilir.
Taraflar bu
kararlara
karşı onbeş
gün içinde
tüketici
mahkemesine
itiraz
edebilirler.
İtiraz,
tüketici
sorunları
hakem heyeti
kararının
icrasını
durdurmaz.
Ancak, talep
edilmesi
şartıyla
hakim,
tüketici
sorunları
hakem heyeti
kararının
icrasını
tedbir
yoluyla
durdurabilir.
Tüketici
sorunları
hakem heyeti
kararlarına
karşı
yapılan
itiraz
üzerine
tüketici
mahkemesinin
vereceği
karar
kesindir.
Değeri
beşyüz
milyon lira
ve üstündeki
uyuşmazlıklarda
tüketici
sorunları
hakem
heyetlerinin
verecekleri
kararlar,
tüketici
mahkemelerinde
delil olarak
ileri
sürülebilir.
Kararların
bağlayıcı
veya delil
olacağına
ilişkin
parasal
sınırlar her
yılın Ekim
ayı sonunda
Devlet
İstatistik
Enstitüsünün
Toptan Eşya
Fiyatları
Endeksinde
meydana
gelen yıllık
ortalama
fiyat artışı
oranında
artar. Bu
durum,
Bakanlıkça
her yıl
Aralık ayı
içinde Resmi
Gazetede
ilân edilir.
3
25
inci maddede
cezai
yaptırıma
bağlanmış
hususlar
dışındaki
tüm
uyuşmazlıklar,
tüketici
sorunları
hakem
heyetlerinin
görev ve
yetkileri
kapsamındadır.
Tüketici
Sorunları
Hakem
Heyetleri
Başkan ve
üyeleri ile
raportörlere
verilen
huzur hakkı
veya huzur
ücretinin
ödenmesine
ilişkin esas
ve usuller,
bir ayda
ödenecek
tutar 2000
gösterge
rakamının
memur aylık
katsayısıyla
çarpımı
sonucu
bulunacak
miktarı
geçmemek
üzere Maliye
Bakanlığının
uygun görüşü
alınarak
Bakanlıkça
belirlenir.
Tüketici
sorunları
hakem
heyetlerinin
kurulması,
çalışma usul
ve esasları
ile diğer
hususlar
Bakanlıkça
çıkarılacak
bir
yönetmelikte
düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Yargılamaya
ve Cezaya
İlişkin
Hükümler
Tüketici
Mahkemeleri
Madde 23-
(Değişik:
6/3/2003-4822/30
md.) Bu
Kanunun
uygulanmasıyla
ilgili
olarak
çıkacak her
türlü
ihtilaflara
tüketici
mahkemelerinde
bakılır.
Tüketici
mahkemelerinin
yargı
çevresi,
Hakimler ve
Savcılar
Yüksek
Kurulunca
belirlenir.
Tüketici
mahkemeleri
nezdinde
tüketiciler,
tüketici
örgütleri ve
Bakanlıkça
açılacak
davalar her
türlü resim
ve harçtan
muaftır.
Tüketici
örgütlerince
açılacak
davalarda
bilirkişi
ücretleri,
29 uncu
maddeye göre
kaydedilen
bütçede
öngörülen
ödenekten
Bakanlıkça
karşılanır.
Davanın,
davalı
aleyhine
sonuçlanması
durumunda,
bilirkişi
ücreti 6183
sayılı Amme
Alacaklarının
Tahsil Usulü
Hakkında
Kanun
hükümlerine
göre
davalıdan
tahsil
olunarak 29
uncu maddede
düzenlenen
esaslara
göre
bütçeye
gelir
kaydedilir.
Tüketici
mahkemelerinde
görülecek
davalar
Hukuk Usulü
Muhakemeleri
Kanununun
Yedinci
Babı,
Dördüncü
Faslı
hükümlerine
göre
yürütülür.
Tüketici
davaları
tüketicinin
ikametgahı
mahkemesinde
de
açılabilir.
Bakanlık ve
tüketici
örgütleri
münferit
tüketici
sorunu
olmayan ve
genel olarak
tüketicileri
ilgilendiren
hallerde bu
Kanunun
ihlali
nedeniyle
kanuna
aykırı
durumun
ortadan
kaldırılması
amacıyla
tüketici
mahkemelerinde
dava
açabilirler.
Gerekli
hallerde
tüketici
mahkemeleri
ihlalin
tedbiren
durdurulmasına
karar
verebilir.
Tüketici
Mahkemesince
uygun
görülen
tedbir
kararları,
masrafı daha
sonra haksız
çıkan
taraftan
alınmak ve
29 uncu
maddede
düzenlenen
esaslara
göre bütçeye
gelir
kaydedilmek
üzere, ülke
düzeyinde
yayınlanan
gazetelerden
birinde
Basın İlan
Kurumunca ve
ayrıca varsa
davanın
açıldığı
yerde
yayınlanan
mahalli bir
gazetede
derhal ilân
edilir.
4
--------------------
3
5/12/2006
tarihli ve
26367 sayılı
Resmi
Gazete’de
yayımlanan
Sanayi ve
Ticaret
Bakanlığı’nın
TRKGM-2006/5
sayılı
Tebliğine
göre
tüketici
sorunları
hakem
heyetlerinin
kararlarının
bağlayıcı
olacağına
ilişkin üst
veya
tüketici
mahkemelerinde
delil
olacağına
ilişkin alt
parasal
sınır,
1/1/2007
tarihinden
geçerli
olmak üzere
792,12 YTL
olarak
tespit
edilmiştir.
4
Bu maddenin
ikinci
fıkrasında
yer alan
“kaydedilen
özel
ödenekten”
ibaresi,
“bütçede
öngörülen
ödenekten”
olarak;
ikinci ve
beşinci
fıkralarında
yer alan
“bütçeye
özel gelir”
ibareleri,”bütçeye
gelir”olarak,14/7/2004
tarihli ve
5217 sayılı
Kanunun 7
nci
maddesiyle
1/1/2005
tarihinden
geçerli
olmak üzere
değiştirilmiş
ve metne
işlenmiştir.
Kanuna
aykırı
durumun
ortadan
kaldırılmasına
yönelik
Tüketici
Mahkemesi
kararları
ise masrafı
davalıdan
alınmak
üzere aynı
yöntemle
derhal ilân
edilir.
Üretimin,
Satışın
Durdurulması
ve Malın
Toplatılması
Madde 24-
(Değişik:
6/3/2003-4822/31
md.) Satışa
sunulan bir
seri malın
ayıplı
olması
durumunda
Bakanlık,
tüketiciler
veya
tüketici
örgütleri,
ayıplı seri
malın
üretiminin
ve satışının
durdurulması
ve satış
amacıyla
elinde
bulunduranlardan
toplatılması
için dava
açabilir.
Satışa
sunulan bir
seri malın
ayıplı
olduğunun
mahkeme
kararı ile
tespit
edilmesi
halinde,
malın satışı
geçici
olarak
durdurulur.
Mahkeme
kararının
tebliğ
tarihinden
itibaren en
geç üç ay
içinde malın
ayıbının
ortadan
kaldırılması
için
üretici-imalatçı
ve/veya
ithalatçı
firma
uyarılır.
Malın
ayıbının
ortadan
kalkmasının
imkânsız
olması
halinde mal,
üretici-imalatçı
ve/veya
ithalatçı
tarafından
toplanır
veya
toplattırılır.
Toplatılan
mallar
taşıdıkları
risklere
göre kısmen
veya tamamen
imha edilir
veya
ettirilir.
Satışa
sunulan bir
seri malın,
tüketicinin
güvenliğini
tehlikeye
sokan ayıp
taşıması
durumunda,
4703 sayılı
Ürünlere
İlişkin
Teknik
Mevzuatın
Hazırlanması
ve
Uygulanmasına
Dair Kanun
hükümleri
saklıdır.
Ayıplı
malları
satın alan
tüketicilerin
uğradıkları
maddî ve
manevî
zararlar
nedeniyle
dava açma
hakları
saklıdır.
4 üncü
maddenin
altıncı
fıkrası
hükümlerine
tâbi bir
seri ayıplı
malın satışa
arz edilmesi
durumunda bu
madde
hükümleri
uygulanmaz.
Olduklarından
Farklı
Görünen
Mallar
Madde 24/A-
(Ek:
6/3/2003-4822/32
md.) Gıda
ürünü
olmamalarına
rağmen,
sahip
oldukları
şekil, koku,
görünüm,
ambalaj,
etiket,
hacim veya
boyutları
nedeniyle
olduklarından
farklı
görünen ve
bu sebeple
de
tüketiciler
tarafından
gıda
ürünleriyle
karıştırılarak
tüketicilerin
sağlığını ve
güvenliğini
tehlikeye
atan
malların
üretilmesi,
pazarlanması,
ithalatı ve
ihracatı
yasaktır.
Mal piyasaya
sürülmüşse,
4703 sayılı
Ürünlere
İlişkin
Teknik
Mevzuatın
Hazırlanması
ve
Uygulanmasına
Dair Kanun
hükümleri
uygulanır.
Olduğundan
farklı
görünen malı
satın alan
tüketicilerin
uğradıkları
maddi ve
manevi
zararlar
nedeniyle
dava açma
hakları
saklıdır.
Ceza
Hükümleri
Madde 25-
(Değişik
birinci:
6/3/2003-4822/33
md.) 6 ncı
maddenin
yedinci
fıkrası
uyarınca,
Bakanlıkça
belirlenen
usul ve
esaslara
aykırılığı
tespit
edilen her
bir
sözleşme
için
50.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
4 üncü
maddenin
yedinci
fıkrasında,
5 inci
maddede, 6
ncı maddenin
altıncı
fıkrasında,
6/A
maddesinde,
6/B, 6/C
maddeleri
uyarınca
Bakanlıkça
belirlenen
usul ve
esaslarda, 7
nci maddenin
beşinci
fıkrasında,
9 uncu
maddede, 9/A
maddesinde,
10 uncu
maddede,
10/A
maddesinde,
10/B
maddesinde,
11/A
maddesinin
ikinci ve
dördüncü
fıkralarına,
12, 13, 14,
15 ve 27 nci
maddelerde
belirtilen
yükümlülüklere
aykırı
hareket
edenler
hakkında
100.000.000
lira para
cezası
uygulanır. 5
7
nci maddenin
dördüncü ve
altıncı
fıkraları
ile 8 inci
maddede
belirtilen
yükümlülüklere
aykırı
hareket
edenler
hakkında
250.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
20 nci
maddenin
ikinci
fıkrası
uyarınca
Bakanlıkça
tespit ve
ilân olunan
usul ve
esaslara
aykırılığa
500.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
Aykırılık
ülke
düzeyinde
yayın yapan
radyo ve
televizyonlarca
gerçekleştirilmişse
cezanın on
katı
uygulanır.
18 inci
maddeye
aykırı
hareket eden
üretici-imalatçı
ve ithalatçı
hakkında
1.000.000.000
lira para
cezası,
satıcı-sağlayıcı
hakkında ise
bu cezanın
beşte biri
uygulanır.
-----------------------
5
21/2/2007
tarihli ve
5582 sayılı
Kanunun 25
inci
maddesiyle
bu fıkrada
yer alan
"10/A
maddesinde,"
ibaresinden
sonra gelmek
üzere "10/B
maddesinde,"
ibaresi
eklenmiş ve
metne
işlenmiştir.
19 uncu
maddenin
birinci
fıkrasına
aykırı
hareket
edenler
hakkında
2.000.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
11 inci
maddeye
aykırı
hareket
edenler
hakkında
5.000.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
Aykırılık
ülke
düzeyinde
yayım yapan
süreli yayın
ile
gerçekleşmişse
cezanın
yirmi katı
uygulanır.
Bakanlık,
ayrıca
süreli yayın
kuruluşundan
kampanyanın
ve
kampanyaya
ilişkin her
türlü reklam
ve ilânın
durdurulmasını
ister. Bu
isteğe
rağmen
aykırılığın
devamı
halinde,
reklam ve
ilânın
durdurma
zorunluluğunun
doğduğu
tarihten
itibaren her
sayı- gün
için
100.000.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
Bakanlık,
kampanyanın
ve
kampanyaya
ilişkin her
türlü reklam
ve ilânın
durdurulması
talebi ile
Tüketici
Mahkemesine
başvurur.
16 ncı
maddeye
aykırı
hareket
edenler
hakkında üç
aya kadar
tedbiren
durdurma
ve/veya
durdurma
ve/veya
düzeltme
ve/veya
3.500.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
Reklam
Kurulu,
ihlalin
niteliğine
göre bu
cezaları
birlikte
veya ayrı
ayrı
verebilir.
16 ncı
maddeye
aykırılık,
ülke
düzeyinde
yayın yapan
yazılı,
sözlü,
görsel ve
sair araçlar
ile
gerçekleşmiş
ise, para
cezası on
katı olarak
uygulanır.
7 nci
maddenin
yedinci ve
sekizinci
fıkralarına
aykırı
hareket
edenlere,
kampanya
konusu mal
veya
hizmetin
fatura
bedeli
oranında
para cezası
uygulanır.
Kampanyayı
düzenleyen,
tüketici
kampanyadan
ayrıldığında,
para
iadesinde
bulunursa
bu ceza
uygulanmaz.
7 nci
maddenin
ikinci
fıkrasına
aykırı
hareket
edenlere, 7
nci madde
hükümlerine
uygun
kampanya
düzenlemeleri
için bir
hafta süre
tanınır. Bu
sürenin
bitiminde
aykırılığın
devam
ettiğinin
tespiti
halinde, bu
hükme aykırı
hareket
edenlerle
24 ve 24/A
maddelerinde
belirtilen
yükümlülüklere
aykırı
hareket
edenlere
50.000.000.000
lira para
cezası
uygulanır.
Yukarıdaki
fıkralarda
belirtilen
para
cezaları,
fiilin bir
yıl
içerisinde
tekrarı
halinde iki
misli olarak
uygulanır.
Para
cezaları her
yıl başında
765 sayılı
Türk Ceza
Kanununun ek
2 nci madde
hükümleri
uyarınca
artırılır.
Bu Kanunda
yazılı
fiiller
hakkında
diğer
kanunlarda
da para
cezası
öngörülmüşse
ağır olan
ceza
uygulanır.
Cezalarda
Yetki,
İtiraz ve
Zamanaşımı
Madde 26 –
(Değişik:
6/3/2003-4822/34
md.) 25 inci
maddenin
bir, dört,
yedi, sekiz,
dokuz ve
onuncu
fıkralarındaki
cezalar
Bakanlık
tarafından,
diğer
fıkralarındaki
cezalar o
yerin mülki
amiri
tarafından
uygulanır.
Bu Kanunda
düzenlenen
her türlü
para cezası,
idari
niteliktedir.
Bu cezalara
karşı tebliğ
tarihinden
itibaren en
geç yedi gün
içerisinde
yetkili
idare
mahkemesine
itiraz
edilebilir.
İtiraz,
idarece
verilen
cezanın
yerine
getirilmesini
durdurmaz ve
zaruret
görülmeyen
hallerde
evrak
üzerinde
inceleme
yapılarak en
kısa sürede
sonuçlandırılır.
İtiraz
üzerine
idare
mahkemesince
verilen
kararlar
kesindir.
25 inci
maddeye göre
verilen para
cezaları,
Amme
Alacaklarının
Tahsil Usulü
Hakkında
Kanun
hükümlerine
göre tahsil
olunur.
Bu Kanunda
düzenlenen
idari para
cezalarının
verilmesine
ilişkin
cezai
zamanaşımı
süresi bir
yıldır.
Zamanaşımı
süresi, bu
Kanun
hükümlerine
aykırı
fiilin
işlendiği
tarihte
başlar.
Sürekli veya
tekrarlanan
ihlaller
sözkonusu
ise süre,
ihlalin sona
erdiği ya da
en son
tekrarlandığı
günden
itibaren
başlar.
Karar
aleyhine
yargı yoluna
başvurulmuş
olması
tahsil
zamanaşımını
keser.
Cezalar,
cezayı
vermeye
yetkili
merci
tarafından
yedi gün
içerisinde
ilgilinin
mensup
olduğu
meslek
kuruluşuna
bildirilir.
BEŞİNCİ
KISIM
Çeşitli
Hükümler
Denetim
Madde 27 –
Bu Kanunun
uygulamasında,
Bakanlık
müfettişleri
ve
kontrolörleri
ile
Bakanlıkça
ve
belediyelerce
görevlendirilecek
personel;
fabrika,
mağaza,
dükkan,
ticarethane,
depo, ambar
gibi her
türlü mal
konulan
ve/veya
satılan veya
hizmet
sunulan
yerlerde
denetleme,
inceleme ve
araştırma
yapmaya
yetkilidirler.
Bu Kanunun
kapsamına
giren
hususlarda
yetkili ve
görevli kişi
ve
kuruluşlara
her türlü
bilgi ve
belgelerin
doğru olarak
gösterilmesi
ve asıl ve
onaylı
kopyalarının
verilmesi
zorunludur.
Laboratuvar
Madde 28-
(Değişik:
6/3/2003-4822/35
md.)
Bakanlık
ilaç,
müstahzar,
kozmetik ve
gıda
maddeleri
analizleri
hariç olmak
üzere, bu
Kanunun
uygulanması
için resmi
ve özel
kuruluşların
kurulu
bulunan
laboratuvarlarından
yararlanabilir.
Bakanlıkça
yapılan
denetimler
sırasında
alınan
numunelerin
test ve
muayeneleri
resmi veya
özel kuruluş
laboratuvarlarında
yaptırılabilir.
Test ve
muayene
ücretleri 29
uncu
maddedeki
ödenekten
karşılanır.
Test ve
muayene
sonuçlarının
ilgili
standarda
veya teknik
düzenlemeye
aykırı
çıkması
halinde buna
ilişkin tüm
giderler
üretici veya
ithalatçı
tarafından
ödenir. Bu
giderler,
6183 sayılı
Amme
Alacaklarının
Tahsil Usulü
Hakkında
Kanun
hükümlerine
göre tahsil
olunur.
Tahsil
olunan test
ve muayene
ücretleri 29
uncu maddede
düzenlenen
esaslara
göre bütçeye
gelir
kaydedilir.
Ödenek
Madde 29-
(Değişik:
14/7/2004-5217/7
md.) Reklam
Kurulu,
Tüketici
Konseyi ve
tüketici
sorunları
hakem
heyetlerinin
faaliyetlerine
ilişkin
masraflar,
Bakanlığın
tüketicinin
korunması
amacına
yönelik
masrafları
ve sair
harcamalar
ile en
yüksek
Devlet
memuru
aylığının
(ek gösterge
dahil) %
200'ünü
geçmemek
şartıyla
usul ve
esasları
Maliye
Bakanlığının
uygun görüşü
üzerine
Sanayi ve
Ticaret
Bakanlığınca
tespit
edilecek
miktarlarda
personele
yapılacak ek
ödemeler
Bakanlık
bütçes | | | | |